750 هزار تومان، حداقل نياز ماهانه يك خانواده4نفره براي زندگي
گلايههاي فزاينده مردم ما را بر آن داشت تا گزارشيمقايسهيي از قيمت اقلام خوراكي در سالهاي 1384 و بهمن 1389و بهمن 1390 و همچنين مصرفيك خانواده چهارنفره با هزينه آنها داشته باشيم تا اين افزايش را نهتنها در قالب گلايههايروزمره شهروندان بلكه در قالب اعداد و ارقام عيني كنيم.
اوضاع و احوال اقتصادي كشور با توجه به فشارهاي جهاني و در عين حال تلاش سوداگران براي ماهي گرفتن از آب گلآلود ادامه دارد. در اين ميان قشر محروم كه تنها درآمد آنها حقوق كارمندي يا بازنشستگي است قرباني اين فشارهاميشوند.وظيفه مضاعف دولت و مسوولان است كه يا با نظارت دقيق و كنترل بازار و يا باايجاد بازارهاي ارزانقيمت به اين قشر از جامعه كمك و از آسيبديدن آنها جلوگيري كنند.
در اين ميان برخي از اقلام خوراكي مثل سيبزميني،پياز، ليموترش و پرتقال كاهش قيمت داشتهاند و برخي از اقلام افزايش قيمتي نداشتهاند.اما در برخي ديگر از اقلام خوراكي مانند برنج، گوشت و نان كه نيازهاي عمده و ضروري خانوارهاي ايراني است، وضعيت نگرانكننده است. گلايههاي فزاينده مردم ما را بر آن داشت تا گزارشي مقايسهيي از قيمت اقلام خوراكي در سالهاي 1384 و بهمن 1389و بهمن1390 و همچنين مصرف يك خانواده چهارنفره با هزينه آنها داشته باشيم تا اين افزايش رانهتنها در قالب گلايههاي روزمره شهروندان بلكه در قالب اعداد و ارقام عيني كنيم تاشايد چارهيي انديشيده شود. هر چند از آنجا كه ديگر بانك مركزي قيمت اقلام را به صورتهفتگي از خرداد امسال منتشر نميكند، قيمتهاي بهمن 1390 از فروشگاههاي زنجيرهييگرفته شدند كه تقريبا همگي 10درصد پايينتر از قيمت خردهفروشيهاي عادي هستند.
بنا بر اين گزارش و جدول مقايسهيي آن، اگر بهطورمتوسط يك خانواده چهارنفره اين كالاها را مصرف كند، هزينه ماهانه تهيه اقلام ضروري در نيمه بهمن سال قبل بالغ بر 165 هزار تومان بوده است.
به اين رقم حداقل اجاره 300 هزار توماني خانه مسكوني را اضافه كنيد. اگر در اين خانواده حداقل يكي از فرزندان نيز دانشجوي دانشگاه آزاددر رشتههاي علوم انساني باشد، براي هر ترم نزديك به 600 هزار تومان هزينه تحصيل اوبراي خانواده اهميت دارد. اين يعني هر ماه نيز 200 هزار تومان هزينه تحصيل فرزند خانواده به ليست بالا اضافه ميشود. قاعدتا اين خانواده نياز به ايابوذهاب هم دارند. حتي اگرروزانه تنها 500 تومان هر كدام از اعضاي خانواده هزينه كرايه كنند، يعني هر ماه نزديك به 60 هزار تومان نيز هزينه رفتوآمد به اين ليست اضافه خواهد شد. اگر اين خانواده ماهانه شش قالب صابون مصرف كنند يعني سه هزار تومان نيز بايد هزينه صابون (صابون ايراني ارزانقيمت) كنند، يك شامپو هم لااقل 2500 تومان براي يك خانواده در ماه به نظر زيادنميرسد. لااقل چهار بسته پودر رختشويي به قيمت 850 تومان هم براي شستوشو ضروري به نظر ميرسد كه سرجمع نزديك به 3500 تومان نيز هزينه پودر رختشويي خواهد بود. اضافه كنيد به اين ليست يك بسته مايع ظرفشويي 900 توماني را، خداي ناكرده در اثر بيماري و...آن هم در فصل سرما شايد هر ماه بهطور ميانگين 10، 20 هزار تومان (با وجود بيمه) هزينه درمان شود. بهاي گاز، برق، تلفن، شارژ آپارتمان و... به حساب يارانه نقدي كنار گذاشته ميشود. خريد لباس، تفريح، لوازم غيرضروري خانگي، احتمالا عطر و... را هم كنار ميگذاريم.يعني يك خانواده چهارنفره جمعوجور نزديك به 750 هزار تومان ماهانه نياز دارند. اين خانواده هيچ پساندازي نخواهد داشت. بسياري از خانوادهها درگير انواع اقساط نيز هستند،در چنين شرايطي بايد چه كار كرد؟ موضوع كم يا زياد مصرف كردن نيست.
موضوع، داشتن يك زندگي اشرافي و... هم نيست. مادرباره حداقلهاي زندگي در تهران سال 90 صحبت ميكنيم. از بهمن ماه سال گذشته تا امسال دستمزدها افزايش چنداني نداشتند اما اتفاقات زيادي در بازار افتاده، از طلا و ارز كه بگذريم، قيمت خوراكي و آشاميدني، اجارهبهاي مسكن، حملونقل، پوشاك و... همگي رشد داشتند.
سيبزميني و پياز ارزان شدند
در روزگاري نهچندان دور يعني تا همين هفته سوم خرداد امسال هر هفته فهرستي از قيمت خوراكيها منتشر ميشد، اما بعد از هفته سوم خردادماه انتشار اين فهرست به شكل ناگهاني متوقف شد. بنابراين خبرنگار «اعتماد» براي كسب قيمت خوراكيهاي موجود در آن فهرست سري به فروشگاههاي بزرگ تهران زده كه عموما مواد غذايي را 10درصد پايينتر از قيمت بازار عرضه ميكنند.
لبنيات: قيمت هر كيلو ماست پاستوريزه هماكنون دربازار 10555 ريال است كه نسبت به زمان مشابه سال قبل (هفته دوم بهمنماه 89) نزديك به 4 درصد كاهش قيمت داشته، قيمت هر كيلو پنير پاستوريزه نيز با 8 درصد كاهش به هركيلو 62500 ريال رسيده است. اما بستههاي 450 گرمي پنير پاستوريزه با افزايش قيمت26درصدي به 19125 ريال رسيده. قيمت هر كيلو كره پاستوريزه نيز با افزايش نزديك به19درصدي به 83000 ريال رسيده است. قيمت هر ليتر شير نيز با افزايش دو و نيم درصدي به10250 ريال رسيده است. به اين ترتيب بهطور متوسط لبنيات در هفته دوم بهمن امسال نسبت به سال گذشته 31درصد افزايش قيمت داشته است.
گوشت و تخممرغ: قيمت تخممرغ در هفته دوم بهمنماه امسال نسبت به سال گذشته نزديك به 61درصد رشد داشته و از 33780 ريال در سال 89 به54500 در هفته دوم بهمن امسال رسيده است. قيمت هر كيلو گوشت گوسفندي با استخوان از170510 در هفته دوم بهمن سال پيش به 222500 در نيمه بهمن امسال رسيده كه حاكي از رشدسي و نيم درصدي قيمت آن است، قيمت گوشت گوساله نيز بيش از 52درصد رشد داشته و از118220 ريال در نيمه بهمن پارسال به 180هزار ريال در نيمه بهمن امسال رسيده است. هركيلو مرغ هم سال قبل در بازار 31830 ريال ثبت قيمت شده كه امسال در نيمه بهمن در فروشگاههابه قيمت 33000 ريال به فروش ميرسد كه نشاندهنده رشد سه و شش درصدي قيمت آن است. اين يعني در اين گروه بهطور ميانگين قيمتها 37درصد طي يك سال رشد داشتند.
حبوبات: حبوبات بهطور ميانگين 29درصد طي يك سال رشد قيمت داشتند. قيمت هر كيلو لپه نخود هماكنون 28000 ريال است كه نشاندهنده رشد23درصدي آن است. قيمت هر كيلو نخود 35444 ريال است كه از رشد 58 درصدي آن نسبت به زمانمشابه سال قبل خبر ميدهد. هر كيلو عدس 33167 ريال، هر كيلو لوبياچيتي 37222 ريال،هر كيلو لوبيا چشمبلبلي 33555 ريال، هر كيلو لوبياسفيد 25667 ريال و هر كيلو لوبياقرمز10440 ريال قيمت دارند كه به ترتيب نشاندهنده رشد 23، 44، 45، 35، 15، 19و كاهش 6درصديقيمت اين اقلام نسبت به زمان مشابه سال قبل است.
ميوه و سبزيجات: قيمت هر كيلو سيب قرمز هماكنون هر كيلو 18500 ريال است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل نزديك به 6درصد كاهش قيمت داشته،قيمت سيب سفيد هر كيلو 20000 ريال است كه نسبت به زمان مشابه سال قبل رشد 10درصدي رانشان ميدهد. هر كيلو ليموشيرين نيز با رشد 2درصدي به 12500 ريال رسيده است. پرتقال نسبت به زمان مشابه سال قبل نزديك به 23درصد كاهش قيمت داشته و هر كيلو 12000 ريال در بازار به فروش ميرسد.
اما قيمت خيار با رشد 95درصدي به هر كيلو 22000ريال رسيده، قيمت گوجه با رشد 4درصدي به هر كيلو 85000 ريال رسيده و هر كيلو بادمجان در بازار به قيمت 17500 ريال بهفروش ميرسد كه نشاندهنده رشد قيمت 69درصدي آن است.
هر كيلو سيبزميني نيز هماكنون 5000 ريال قيمت دارد كه در مقايسه با قيمت آن در نيمه بهمن سال قبل نزديك به 36درصد كاهش قيمت داشته،پياز هم با نزديك به 28درصد كاهش به قيمت هر كيلو 7000 ريال رسيده است. لوبياسبز نزديك به 14درصد رشد قيمت داشته و هر كيلو 32500 ريال بهفروش ميرسد.
قند، شكر و چاي: قيمت هر كيلو قند سال گذشته14030 ريال ثبت شده كه در نيمه بهمن ماه امسال در فروشگاهها هر كيلو قند به قيمت20643 ريال عرضه ميشود كه حاكي از رشد 47درصدي قيمت آن است. هر كيلو شكر نيز بهطورمتوسط هماكنون 45000 ريال قيمت دارد كه در مقايسه با قيمت سال قبل يعني 11610 ريال نشاندهنده رشد 294درصدي آن است. بستههاي نيمكيلويي چاي خارجي نيز بهطور متوسط64267 ريال قيمت دارند كه در مقايسه با قيمت سال قبل يعني 52920 ريال نزديك به 21درصدرشد قيمت دارند.
روغن: هر حلب 5 كيلويي روغن جامد هماكنون118889 ريال قيمت دارد كه در مقايسه با قيمت نيمه بهمن سال قبل 103840 ريال نزديك به14درصد رشد قيمت داشته است. بستههاي روغن مايع نيز سال گذشته حدودا 19590 ريال قيمت داشتند كه قيمت آنها امسال حدودا به 33018 ريال رسيده است كه اين نيز حاكي از رشد68درصدي قيمت آنهاست.
برنج: هر كيلو برنج ايراني درجه يك سال گذشته درهفته دوم بهمنماه به قيمت 31080 ريال فروش ميرفته، اينك اما هر كيلو برنج ايراني درجه يك حدودا 45000 ريال قيمت دارد كه نشاندهنده رشد 45درصدي قيمت آن است. هر كيلوبرنج خارجي غيرتايلندي نيز سال گذشته 21230 ريال قيمت داشته كه قيمت آن امسال به 26350ريال رسيده. اين نيز نشاندهنده رشد 24درصدي قيمت برنج خارجي غيرتايلندي است. اگر طبق جدول بهطور متوسط يك خانواده چهارنفري از اين اقلام مصرف كند يعني هزينه ماهانه تهيه اقلام ضروري در نيمه بهمن سال قبل بالغ بر 165 هزار تومان بوده است. اين مبلغ با همين نسبت در نيمه بهمنماه امسال به 214 هزار تومان رسيده كه نشاندهنده رشد نزديك به30درصدي بهاي اين سبد است. توجه داشته باشيد كه علاوه بر اين سبد كوچك، خوراكيها واقلام مصرفي ديگري نيز وجود دارند؛ اقلامي نظير نان و غلات، رب گوجهفرنگي، انواع سسها،انواع سبزيجات و... همچنين مايحتاج ضروري يك خانواده را تنها خوراكيها تشكيل نميدهند،بلكه شويندهها نيز نقش مهمي در مصرف يك خانواده دارند كه قيمت آنها در نيمه بهمن سال قبل بهطور دقيق در دسترس نيست. براي مثال شاخص قيمت نان و غلات كه در سبد مصرفي خانواربانك مركزي از ضريب اهميت 28درصدي نيز برخوردار است، در آذرماه امسال نسبت به آذرماه سال قبل 67درصد افزايش داشته است. شاخص قيمت ماهي و حيوانات دريايي كه در سبد قيمت خردهفروشي به آن پرداخته نشده است نيز در همين مدت نزديك به 20درصد رشد داشته است.
افزيش قيمتها در پاييز
آخرين آماري كه درباره مجموع قيمتها منتشر شده است، در آذرماه امسال توسط اداره آمار بانك مركزي انتشار يافته كه حاكي از افزايش نزديك به 28درصدي شاخص كالاها، 16درصدي خدمات و 21درصدي مسكن، آب، برق، گاز و ساير سوختهاست.شاخص اجارهبهاي مسكن كه ضريب اهميت آن 17/19درصد در آمارهاي رسمي ذكر ميشود نزديك به 5/12درصد رشد داشته، با اين شرح كه ضريب اهميت در واقع سهمي است كه هر كدام از اين اقلام از درآمد خانوار بر اساس آمارهاي رسمي به خود اختصاص دادند. بهاي تعميرات و خدمات ساختماني نزديك به 18درصد افزايش قيمت داشته و اثاث و لوازم و خدمات مورد استفاده درخانه نزديك به 17درصد افزايش قيمت داشته است. رشد شاخص قيمت پوشاك و كفش در آذرماه امسال نسبت به آذرماه سال قبل 23درصد بوده و بهداشت و درمان نزديك به 19درصد طي مدت يك سال افزايش قيمت داشته است. حملونقل 33درصد و ارتباطات 5/1درصد افزايش قيمت داشتند.تفريح و امور فرهنگي 16درصد و بهاي استفاده از رستوران و هتلها نزديك به 18درصد درآذرماه امسال نسبت به آذرماه سال گذشته افزايش قيمت داشته است. تحصيل نيز افزايش16درصدي داشته است. با وجود رشد نزديك به 22درصدي شاخص بهاي كالا و خدمات مصرفي آنهم بر اساس آمارهاي رسمي بانك مركزي در آذرماه امسال (كه احتمالا طي ماههاي دي و بهمن رشد بيشتري نيز داشته، اما آمار آنها هنوز اعلام نشده است) حقوق و درآمد و دستمزد مردم رشد قابلتوجهي نداشته است. بر اين اساس تنها راه باقيمانده كاهش مصرف است. تمام اينهادر حالي است كه بر اساس اظهارنظرها، در آينده قرار است بخشي از يارانه نقدي برخي اقشارنيز حذف شود.
تهران، نيمه بهمن سال 90
منبع:اعتماد-23بهمن ماه 1390
